👉 Le più belle frasi d'amore della letteratura

Οι ωραιότερες ερωτικές φράσεις της λογοτεχνίας

Η αγάπη είναι ένα πανανθρώπινο συναίσθημα, χωρίς χρόνο και χώρο, που τραγουδιέται από την αρχαιότητα σε κάθε μορφή του. Σε αυτό το άρθρο σκεφτήκαμε να συλλέξουμε μερικά από τα πιο όμορφα ερωτικά αποσπάσματα και φράσεις που γράφτηκαν από ποιητές και συγγραφείς του παρελθόντος και του σήμερα, για να τα διαβάσουμε, να τα ξαναδιαβάσουμε και γιατί όχι, να τα αφιερώσουμε σε αυτούς που αγαπάμε.

Φράσεις αγάπης: τα πιο όμορφα αποσπάσματα όλων των εποχών

Όπως είχε συμβεί με τα πιο ωραία αποφθέγματα για βιβλία όλων των εποχών, και αυτή τη φορά δεν ήταν εύκολο να κάνουμε μια επιλογή, αλλά στο τέλος εδώ είναι αυτά που για μας είναι τα πιο όμορφα ερωτικά αποσπάσματα όλων των εποχών, αυτά που μας έκαναν να ερωτευτούμε με την πρώτη ανάγνωση και που κάθε φορά μας συγκινούν και κάνουν την καρδιά μας να χαμογελά.

Πάλεψα μάταια. Δεν υπάρχει λύση. Δεν μπορώ να συγκρατήσω τα αισθήματά μου. Επιτρέψτε μου να σας πω με πόση λατρεία σας θαυμάζω και σας αγαπώ. Jane Austen

Σ’ αγαπώ τόσο πολύ γιατί όλο το σύμπαν συνωμότησε για να φτάσω σε σένα.
Paulo Coelho

Θέλω να της προσφέρω μια αγκαλιά, μια δυνατή, διαρκή, μέχρι να πονέσουν όλα. Στο τέλος θα είναι καλύτερα να πονάει το σώμα μου που τη θέλω, και όχι να πονάει η ψυχή μου για την απουσία της. Julio Cortázar

Η αγάπη δεν είναι να κοιτάει ο ένας τον άλλον. Είναι να κοιτάμε μαζί προς την ίδια κατεύθυνση. Antoine de Saint-Exupéry

Τα πιο όμορφα χρόνια της ζωής μας, δεν τα έχουμε ζήσει ακόμα. Και το πιο ωραίο πράγμα που θα ήθελα να σου πω δεν το έχω πει ακόμα.
Nazim Hikmet

Δεν καταφέρνω να σου πω πως κάθε φορά που σ’ αγκαλιάζω, νιώθω σαν στο σπίτι μου.
Ernest Hemingway

Και μετά περιμένουμε μάταια. Και ας το σκεφτούμε. Και να με θυμάσαι. Και να θυμάσαι ότι σε σκέφτομαι, ότι δεν το ξέρεις αλλά σε ζω κάθε μέρα, που γράφω για σένα. Και να θυμάσαι ότι η αναζήτηση και η σκέψη είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Και εγώ σε σκέφτομαι αλλά δεν σε ψάχνω. Charles Bukowski

Η αγάπη δεν δίνει τίποτα εκτός από τον εαυτό της και δεν παίρνει τίποτα εκτός από τον εαυτό της. Η αγάπη δεν κατέχει, ούτε θα ήθελε να την κατέχουν γιατί η αγάπη είναι αρκετή για την αγάπη.
Khalil Gibran

Το να είμαι μαζί σου ή να μην είμαι μαζί σου είναι το μέτρο του χρόνου μου.
Jorge Luis Borges

Σ’ αγαπώ, όχι για αυτό που είσαι, αλλά για αυτό που είμαι όταν είμαι μαζί σου.
Gabriel Garcia Márquez

Γνώριζε εκείνη και τον εαυτό του, γιατί στην πραγματικότητα δεν τον ήξερε ποτέ. Και εκείνη  γνώρισε αυτόν και τον εαυτό της, γιατί αν και πάντα ήξερε, ποτέ δεν μπορούσε να αναγνωρίσει τον εαυτό της έτσι. Italo Calvino

Με ένα φιλί, θα μάθεις όλα όσα κρατήθηκαν στη σιωπή. Pablo Neruda

Υπάρχει ένα μέρος στον κόσμο όπου η καρδιά χτυπά γρήγορα, όπου μένεις με κομμένη την ανάσα από το πόσα συναισθήματα νιώθεις˙ όπου ο χρόνος σταματά και δεν έχεις πια ηλικία. Αυτό το μέρος είναι στην αγκαλιά σου όπου η καρδιά δεν γερνάει, ενώ το μυαλό δεν σταματά ποτέ να ονειρεύεται. Alda Merini

Αν μπορούσα να εισχωρήσω σε εσένα, όπως εσύ εισχωρείς σε εμένα.
Dante Alighieri

Ότι η αγάπη είναι τα πάντα, αυτό είναι το μόνο που ξέρουμε για την αγάπη.
Emily Dickinson

Ποτέ δεν θα μάθετε σε ποιο βαθμό η ψυχή μου είναι η δική σας.
Gabriele D’Annunzio

Ιερό είναι αν κάποιος αποφασίσει να μας βρει και μας βρίσκει σε ένα σημείο στο οποίο δεν έχουμε αφήσει ποτέ κανέναν άλλον να μας βρει.
Franco Arminio

Έμαθα ότι οι άνθρωποι μπορεί να ξεχάσουν αυτό που είπες / που έκανες, αλλά ποτέ δεν θα ξεχάσουν πώς τους έκανες να νιώσουν.
Maya Angelou

Τη νύχτα σε σκέφτομαι. Σε σκέφτομαι μέρα και νύχτα, και αναρωτιέμαι αν με σκέφτεσαι όταν σε σκέφτομαι.
Sesto Aurelio Properzio

Ίσως ο έρωτας μερικές φορές να μπορούσε να συνοψιστεί με αυτόν τον τρόπο: η επιθυμία να πεις τα πράγματα σε ένα μόνο άτομο.
Francoise Sagan

Υπάρχει κάτι που είναι μόνο για εμάς και όπου σε συναντώ πάντα, χωρίς καμιά προσπάθεια.
Albert Camus

Ήμασταν μαζί, όλο τον υπόλοιπο χρόνο τον ξέχασα. Walt Whitman

Αμφέβαλε αν τ’ άστρα είναι φωτιά, αμφέβαλε αν ο ήλιος κινείται, αμφέβαλε αν η αλήθεια είναι ψέμα, μα ποτέ μην αμφιβάλεις για την αγάπη μου.
William Shakespeare

Ένιωθα τις σκέψεις της να κυλούν ανάμεσα στα χέρια μου. Πολύ πριν συναντηθούμε, είχαμε δει τα ίδια όνειρα. Vladimir Nabokov

Η αγάπη εμποδίζει τον θάνατο. Η αγάπη είναι ζωή. Όλα, όλα όσα καταλαβαίνω, τα καταλαβαίνω μόνο επειδή αγαπώ. Μόνο αυτό είναι που κρατάει τα πάντα ενωμένα. Lev Tolstoj

Από όποια ύλη κι αν είναι φτιαγμένες οι ψυχές μας, η δική μου και η δική σου είναι φτιαγμένες από την ίδια. Emily Brontë

Τραντάζει την ψυχή μου ο Έρωτας, σαν άνεμος στο βουνό που ξεσπά πάνω στις βελανιδιές και μου λύνει τα μέλη και τα ταρακουνά, γλυκό, πικρό, ακατανίκητο φίδι. Saffo (Σαπφώ)

Μετάφραση από τα ιταλικά,

Ανθούλα Π. Βεζύρη

Ανθούλα Π. Βεζύρη

Η αγάπη

Λέο Μπουσκάλια

Λέο Μπουσκάλια

👉 «Η αγάπη» του Λέο Μπουσκάλια:
33 αλήθειες για την αγάπη να σκεφτείς και… να αγαπήσεις!

Βασιλική Κοκμοτού

Σε έναν κόσμο που κυριαρχεί το κακό, μπορούμε να εξακολουθούμε να αναζητούμε, να αναγνωρίζουμε και να επιμένουμε στην αγάπη; Ίσως μέσα από το βιβλίο «Η αγάπη» του Λέο Μπουσκάλια, να μπορείς να βρεις τις απαντήσεις! Λέμε ότι αγαπάμε. Όμως εκδηλώνουμε όλοι την αγάπη μας με τον ίδιο τρόπο; Μήπως με την αγάπη που νομίζουμε ότι δίνουμε, στερούμε την ελευθερία του άλλου να δεχτεί την αγάπη, αλλά και να μπορέσει να εκφράσει με τον δικό του τρόπο αντίστοιχα την δική του; Μέσα από το βιβλίο «Η αγάπη» του Λέο Μπουσκάλια μπορείς να ανακαλύψεις το νόημα της αγάπης, να προβληματιστείς, αλλά και να αναγνωρίσεις αλήθειες για την αγάπη… στον δρόμο προς την κατάκτησή της… Αγαπάμε για να μας αγαπήσουν ή επειδή έτσι αισθανόμαστε; Χωράνε ανταλλάγματα στο όνομα της αγάπης; Κι αν παντού τριγύρω δεν υπάρχει αγάπη, αυτό μας υποχρεώνει να πάψουμε να πιστεύουμε στην ύπαρξη και δύναμή της;

33 αλήθειες για την αγάπη από τον Λέο Μπουσκάλια

1. «Δεν έχουμε πια εμπιστοσύνη στα συναισθήματά μας. Αν νιώθετε κάτι, επιτρέψτε στους άλλους να ξέρουν πώς νιώθετε. Δεν έχετε κουραστεί πια με αυτά τα στωικά πρόσωπα που δεν φανερώνουν τίποτα;» 

2. «Σταθερά απομακρυνόμαστε από τους εαυτούς μας και από τους άλλους. Το σκηνικό μοιάζει να σχηματίζεται από το πόσο μπορούμε να απομακρυνθούμε από τους άλλους, κι όχι πόσο κοντά μπορούμε να φτάσουμε μαζί τους.» 

3. «Δεν πρέπει να φοβόμαστε ν’ αγγίξουμε τον άλλο, να δείχνουμε την συγκίνησή μας. Το πιο εύκολο πράγμα είναι να είμαστε αυτό που είμαστε, αυτό που νιώθουμε. Το πιο δύσκολο πράγμα για να υπάρξουμε είναι να είμαστε αυτό που οι άλλοι θέλουν να είμαστε.» 

4. «Δεν υπάρχουν δύο πράγματα ολόιδια και τα πράγματα πάντα αλλάζουν. Πώς είναι δυνατόν να πλήττετε;» 

5. «Το αξιαγάπητο πρόσωπο δεν έχει ανάγκη να είναι τέλειο, μόνο να είναι ανθρώπινο. Όλοι μας σχεδόν φοβόμαστε πια να κάνουμε το παραμικρό, επειδή δεν μπορούμε να το κάνουμε τέλεια.»

6. «Ο άνθρωπος είναι πάντα ικανός για ωρίμανση και αλλαγή. Κι αν δεν το πιστεύετε αυτό, τότε είσαστε ετοιμοθάνατοι. Κάθε μέρα θα πρέπει να βλέπετε τον κόσμο με έναν καινούριο προσωπικό τρόπο. 

7. «Στην πραγματικότητα μια επένδυση στη ζωή είναι επένδυση στην αλλαγή τελικά, και δεν χρειάζεται να ασχολούμαστε με το ότι θα πεθάνουμε, αφού είμαστε τόσο απασχολημένοι με το να ζούμε!»

 

8. «Το αντίθετο της αγάπης δεν είναι το μίσος, είναι η απάθεια. Είναι το να μη δίνεις δεκάρα για τίποτα.» 

9. «Είναι ακόμη καιρός να αρχίσουμε να ακούμε ο ένας τον άλλο. Έχουμε ανάγκη να μας ακούνε.» 

10. «Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να νιώσει ότι κάτι πετυχαίνει. Όλοι έχουμε αυτή την ανάγκη. Θέλουμε να είμαστε ικανοί, να μας αναγνωρίζουν κάτι που κάνουμε καλά. Και κάποιος να μας επαινέσει.» 

11. «Αυτός που αγαπά κι αγαπιέται, για να μάθει και ν’ αλλάζει και να βελτιώνεται, χρειάζεται ακόμη κι ελευθερία. Πρέπει να είμαστε ελεύθεροι για να δημιουργήσουμε.» 

12. «Ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο και πρέπει να του παραχωρήσουμε την ελευθερία να τον ακολουθεί. Υπάρχουν χιλιάδες δρόμοι προς την αγάπη. Κι ο καθένας θα βρει τον δικό του δρόμο, αν ακούσει τον εαυτό του. Μην αφήνετε κανένα να σας επιβάλει τον δικό του τρόπο.» 

13. «Αν ο δρόμος σας είναι η αγάπη, ο αντικειμενικός σκοπός δεν έχει σημασία, μόνο η διαδικασία θα έχει καρδιά. Μόνο “πραγματικοί” μπορείτε να είσαστε στον δρόμο σας. Το πιο δύσκολο πράγμα είναι να είσαι κάτι που δεν είσαι.» 

14. «Δεν μπορεί κανένας να δώσει κάτι που δεν κατέχει. Για να προσφέρεις αγάπη πρέπει να κατέχεις αγάπη.» 

15. «Δεν μπορεί κανένας να παραδεχτεί κάτι που σ’ αυτό δεν ενδίδει. Για να ενδώσεις στην αγάπη πρέπει να είσαι ευάλωτος απέναντί της.» 

16. «Η αγάπη είναι συναίσθημα, αλλά είναι μαζί και μία “αντίδραση” σ’ ένα συναίσθημα, και γι’ αυτό μια “δραστήρια” έκφραση αυτού που νιώθουμε.» 

17. «Το πώς μαθαίνουμε την αγάπη, είναι κάτι που θα καθοριστεί από την κουλτούρα μέσα στην οποία ωριμάζουμε.» 

18. «Το κάθε άτομο έχει μέσα του το δυναμικό γι’ αγάπη. Αλλ’ αυτό το δυναμικό δεν ικανοποιείται ποτέ χωρίς δουλειά. Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται κόπος. Η αγάπη, ειδικά, μαθαίνεται καλύτερα μέσα στο θαύμα, μέσα στη χαρά, μέσα στη γαλήνη, ζώντας την.» 

19. «Η αγάπη είναι ένας καθρέφτης. Όταν αγαπάς κάποιον γίνεσαι ο καθρέφτης του κι αυτός ο δικός σου… Κι αντικαθρεφτίζοντας την αγάπη ο ένας του άλλου βλέπεις το άπειρο.» 

20. «Δεν αγαπάμε “κεραυνοβόλα”. Ωριμάζουμε μέσα στην αγάπη. Θα μάθει κανένας ν’ αγαπά μόνο μέσα από μια διορατικότητα όλο φρεσκάδα, με το καθετί γνώσης που αποκτά, με την κάθε του πράξη, και με την κάθε επίδραση που δέχεται. Αλλιώτικα η κάθε γνώση του δεν έχει αξία.» 

21. «Η αγάπη δεν είναι ένα πράγμα μόνο. Δεν είναι εμπόρευμα που μπορούμε να το παζαρέψουμε, να το αγοράσουμε ή να το πουλήσουμε, ούτε μπορεί να επιβληθεί από κάποιον σε κάποιον άλλο.» 

22. «Η αγάπη έχει πάντα ανοιχτή την αγκαλιά της. Αν κλείσεις την αγκαλιά σου γύρω από την αγάπη θ’ ανακαλύψεις ότι αγκαλιάζεις μόνο τον εαυτό σου.» 

23. «Η αγάπη δεν είναι ποτέ πλήρης σε κανένα άτομο. Υπάρχει πάντα θέση για ωρίμανσή της.» 

24. «Η αγάπη είναι κάτι που μπορείς να το εμπιστευτείς. Η τέλεια αγάπη είναι αυτή που προσφέρει τα πάντα και δεν περιμένει τίποτα.» 

25. «Αγαπά κανένας επειδή το θέλει, επειδή αυτό του δίνει χαρά, επειδή ξέρει ότι η ωρίμανση και η ανακάλυψη του εαυτού του εξαρτάται απ’ αυτό. Αν εμπιστεύεται τον εαυτό του και πιστεύει σ’ αυτόν, θα εμπιστεύεται και θα πιστεύει και τους άλλους.» 

26. «Η αγάπη πρέπει να είναι υπομονετική. Η αγάπη περιμένει. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η αγάπη κάθεται παθητικά για πάντα, αν χρειαστεί, μέχρι που το άτομο να ωριμάσει. Η αγάπη είναι δραστήρια, όχι παθητική.» 

27. «Η αγάπη δε φοβάται να νιώσει και να ζητά με πάθος να εκφραστεί.» 

28. «Το ν’ αγαπάς δεν είναι ποτέ κάτι εύκολο κι ο άνθρωπος που έχει αποφασίσει να ζει μέσα στην αγάπη είναι σίγουρο ότι θα βρει πολλά εμπόδια στην ωρίμανσή του με την αγάπη. Αποτελούν τα περισσότερά τους δικαιολογίες για να μην αποδεχτεί την πρόκληση της αγάπης.» 

29. «Για να αγαπήσετε τους άλλους, πρέπει πρώτα ν’ αγαπήσετε τον εαυτό σας. Ο άνθρωπος αγαπά τον εαυτό του, όταν τον βλέπει σωστά αξιολογώντας ειλικρινά αυτό που βλέπει, αλλά κι όταν ειδικά ενθουσιάζεται κι αποδέχεται την πρόκληση της προοπτικής για το τι μπορεί να γίνει.» 

30. «Για ν’ αγαπήσεις πρέπει ν’ απαλλαγείς από ετικέτες. Για να καταστεί κάποιος ικανός ν’ αγαπήσει πρέπει να ελέγχει το λεξιλόγιο που χρησιμοποιεί, ν’ “αποκαταψύχει” όλες τις προκατειλημμένες έννοιες που οδηγούν στις παλιές λεξι-παγίδες.» 

31. «Η αγάπη απαιτεί υπευθυνότητα. Υπεύθυνος απέναντι στην αγάπη σημαίνει να βοηθάς τους άλλους ν’ αγαπήσουν. Κι η βοήθεια προς την υλοποίηση της αγάπης σου σημαίνει το να σ’ αγαπούν οι άλλοι.» 

32. «Η αγάπη δε δίνει ποτέ κατευθύνσεις, γιατί ξέρει πως το να οδηγήσεις έναν άνθρωπο έξω από τον δρόμο του είναι σαν να του προσφέρεις τον δικό σου δρόμο, που δεν θα ’ναι ποτέ πραγματικά σωστός γι’ αυτόν κι είναι σίγουρο ότι θα τον “εξασθενίσει”.» 

33. «Η αγάπη απαιτεί να είμαστε δυνατοί. Είναι γεγονός ότι ο άνθρωπος δε ζει μέσα σ’ έναν κόσμο που όλοι αγαπιούνται. Πρέπει να γνωρίζει και το καλό και το κακό, το μίσος και την απάτη σαν πραγματικά φαινόμενα, αλλά πρέπει να βλέπει την αγάπη σαν τη μεγαλύτερη δύναμη.»

👉 Ο διαχρονικός συνήγορος της ζωής
 Λέο Μπουσκάλια

Λέο Μπουσκάλια

👉 Ο καθηγητής της αγάπης,
ο Λέο Μπουσκάλια είχε πει ...

Λέο Μπουσκάλια

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝ ΤΕΛΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ Η ΑΓΑΠΗ

admin

«Η αγάπη είναι η μόνη ικανοποιητική απάντηση στο πρόβλημα της ανθρώπινης ύπαρξης» Erich Fromm (1900-1980) Γερμανός ψυχαναλυτής

Τι είναι η αγάπη; Αναρωτιούνται ανά τους αιώνες οι άνθρωποι. Ποιητές, συγγραφείς, φιλόσοφοι και ψυχολόγοι, αλλά κι όλοι μας ως «κοινοί θνητοί» προσπαθούμε να δώσουμε αγωνιωδώς απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Από τότε που γεννήθηκε η ανθρώπινη συνείδηση, η επίγνωση της ξεχωριστής μας ύπαρξης στον κόσμο μάς δημιουργεί αγωνία, ίσως μάλιστα να είναι και η κύρια πηγή κάθε ανθρώπινης αγωνίας. Το να είμαστε μόνοι, απομονωμένοι από τους άλλους σημαίνει ότι δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε ουσιαστικά κι αποτελεσματικά με τους γύρω μας κι εμπεριέχει την τάση να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο ως απειλητικό, ενώ επιπλέον το βίωμα της μοναξιάς μάς προκαλεί συναισθήματα ενοχής και ντροπής.

Έτσι λοιπόν οι άνθρωποι επιδιώκουμε με κάθε τρόπο να αποφύγουμε τη μοναξιά και να ενωθούμε με ένα άλλο πρόσωπο, προκειμένου η αγωνία της ανθρώπινης οντότητας να κατευναστεί. Είναι ωστόσο κάθε μορφή «διαπροσωπικής συνένωσης» – όπως το τοποθετεί ο Fromm – αγάπη; Κατά τη γνώμη του – την οποία κι ενστερνιζόμαστε – η έννοια της αγάπης θα πρέπει να αποδοθεί μόνο σε μια συγκεκριμένη μορφή συνένωσης με ένα άλλο άτομο. Ας δούμε λοιπόν πρώτα τι ΔΕΝ είναι αγάπη.

Αγάπη ΔΕΝ είναι η συμβιωτική σχέση, όπου τα δύο άτομα είναι κυριολεκτικά εξαρτημένα το ένα από το άλλο και συμπεριφέρονται σαν να ήταν ένα άτομο. Ο Fromm αναφέρεται σε δύο μορφές της συμβιωτικής σχέσης. Η παθητική της μορφή είναι η υποταγή ή ο μαζοχισμός. Το άτομο σε αυτή την περίπτωση προτιμά την υποταγή σε ένα άλλο πρόσωπο καθώς φοβούμενο την προσωπική ελευθερία και τις συνέπειες της, αφήνεται να καθοδηγηθεί κι έτσι να αποφύγει την αίσθηση της απομόνωσης. Φυσικά, αυτό το άτομο δεν επιλέγει ποτέ, δεν ωριμάζει ποτέ, δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Στον αντίποδα βρίσκεται το σαδιστικό άτομο και σύμφωνα με τον Fromm, αυτή είναι η ενεργητική μορφή της συμβιωτικής σχέσης, όπου επικρατεί η ανάγκη της κυριαρχίας πάνω σε ένα άλλο πρόσωπο, έτσι ώστε να επιβεβαιώσει το σαδιστικό άτομο τη δύναμη και την αυτοαξία του. Στην ουσία το άτομο αυτό ζει με το να εξαρτώνται οι άλλοι από αυτό. Το κοινό σημείο του σαδιστή και του μαζοχιστή είναι ότι δεν μπορεί να ζήσει ο ένας χωρίς τον άλλον, καθώς «σκοπός» τους είναι η σύνδεση με απώλεια της ακεραιότητας.

Αγάπη ΔΕΝ είναι ένα σύνολο χειρισμών, έτσι ώστε να κρατήσουμε τον άλλον κοντά μας. Όπως έχουμε ήδη αναφερθεί σε προηγούμενο άρθρο μας, σε πολλές περιπτώσεις πολλοί γονείς δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν την ανάγκη του παιδιού τους για ενηλικίωση κι ανεξαρτητοποίηση και «προτιμούν» να το αντιλαμβάνονται ως προέκταση του εαυτού τους για να νιώθουν οι ίδιοι πλήρεις. Το θέμα φυσικά των χειριστικών πράξεων υφίσταται και σε άλλες μορφές σχέσεων είτε πρόκειται για ερωτικές είτε για φιλικές.

Αγάπη ΔΕΝ είναι η «μαύρη παιδαγωγική» – όπως μας λέει η Alice Miller – όπου «για το καλό μας» κάποιοι μας νουθετούν μέσω της τιμωρίας και της άσκησης σωματικής βίας. Ίσως για κάποιους αναγνώστες αυτό να είναι προφανές. Αν όλοι μας ωστόσο καταλαβαίναμε την προφανή αυτή αλήθεια, πράξεις κακοποιητικές στο όνομα της αγάπης θα ήταν απλά ένα σχήμα οξύμωρο κι όχι μια απτή πραγματικότητα που καταστρέφει παιδικές ψυχές.

Και τώρα ας δούμε τι είναι η αγάπη. Σύμφωνα λοιπόν με τον Fromm, η ώριμη αγάπη είναι ένωση με την προϋπόθεση της διατήρησης της ακεραιότητας της ατομικότητας. Επιτρέπει στον άνθρωπο να είναι ο εαυτός του, ενώ συνάμα χτίζει γέφυρες με τους συνανθρώπους του. Έτσι το άτομο ξεπερνάει το συναίσθημα της μοναξιάς και του χωρισμού. Η αγάπη επιπλέον βασίζεται στην ελευθερία κι όχι στον εξαναγκασμό ή στους χειρισμούς. Εμπεριέχει τα εξής στοιχεία, τα οποία είναι κοινά σε όλες τις μορφές της: προσφορά, φροντίδα, ευθύνη, γνώση και σεβασμός.

Η προσφορά αφορά μια δυναμική κίνηση όπου το άτομο επικυρώνει τη δημιουργικότητα και τη ζωντάνια του. Δίνουμε από τον εαυτό μας χωρίς να τον θυσιάζουμε, εμπλουτίζοντας και τον εαυτό μας και φυσικά και τον συνάνθρωπό μας. Είναι μια πράξη χαράς που μετατρέπει και τους γύρω μας σε δημιουργικούς δότες. Η προσφορά, στην οποία αναφερόμαστε, προϋποθέτει τη λειτουργία μας σε μια υψηλότερη συχνότητα ύπαρξης, στην οποία έχουμε ξεπεράσει την ανάγκη μας να επιβαλλόμαστε στους άλλους.

Η φροντίδα αφορά το ενεργητικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη αυτού που αγαπάμε. Κάποιοι φροντίζουν τα κατοικίδια ζωάκια τους, άλλοι τον όμορφο τους κήπο, άλλοι φροντίζουν ως γιατροί τις ψυχές στον Τρίτο κόσμο.

Το τρίτο συστατικό στοιχείο είναι η ευθύνη, η οποία χαρακτηρίζεται από την ελεύθερη κι αυτόβουλη ανταπόκριση του ατόμου στις ανάγκες του συνανθρώπου του ή εν πάσει περιπτώσει σε ό,τι ή όποιον αγαπά. Νιώθει ότι έχει ευθύνη για τον συνάνθρωπο του, όπως έχει ευθύνη και για τον εαυτό του.

Η ευθύνη ωστόσο, για να μην ξεπέσει στην επικυριαρχία, χρειάζεται σεβασμό. Ο σεβασμός απαιτεί την ικανότητα να βλέπω τον άλλον σαν μια ξεχωριστή οντότητα και να μην προσπαθώ να τον εκμεταλλευτώ για να ικανοποιήσω τις δικές μου συναισθηματικές ή υλικές ανάγκες. Για να καταφέρουμε να σεβαστούμε τον άλλον, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχουμε φθάσει σε μια ψυχική ανεξαρτησία και να έχουμε κατακτήσει την αυτογνωσία και την αγάπη προς τον εαυτό μας.

Και φυσικά για να αγαπήσουμε, χρειάζεται να γνωρίσουμε τον άλλον. Να γνωρίσουμε τον πυρήνα του, τις βαθύτερες σκέψεις του, τα πιο μύχια συναισθήματα του, τις αντιδράσεις του σε κάθε περίσταση, τις πιο μυστικές του διαστάσεις. Και φυσικά μέσω της συνένωσης, δεν γνωρίζω μόνο τον άλλο, αλλά και τον εαυτό μου.

Ένα μείζον θέμα, στο οποίο θα θέλαμε πριν κλείσουμε να εστιάσουμε είναι η αγάπη προς τον εαυτό μας. Πολλοί έρχονται στην ψυχοθεραπεία με την εδραιωμένη άποψη ότι η αγάπη προς τον εαυτό μας ισούται με τον εγωισμό κι αποκλείει την αγάπη προς τον άλλον. Αυτή είναι μεγάλη πλάνη. Ο εγωιστής θέλει μόνο να παίρνει, ενδιαφέρεται μόνο για την «πάρτη» του, δε νιώθει καμιά χαρά στο να δίνει. Κρίνει τους πάντες βάσει του πόσο χρήσιμοι του είναι. Το εγωιστικό άτομο όμως δεν αγαπά τον εαυτό του. Στην ουσία τον μισεί. Αν αγαπούσε τον εαυτό του, θα υιοθετούσε έναν δημιουργικό προσανατολισμό που θα τον γέμιζε ως άνθρωπο. Αγωνιά να αρπάξει από τη ζωή ικανοποιήσεις για να καλύψει το αίσθημα του κενού και της αποτυχίας να φροντίσει ουσιαστικά τον εαυτό του. Υγιής και πλήρης νοήματος είναι η βιβλική ρήση «αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν». Όλοι όσοι αγαπάνε τους άλλους, εκδηλώνουν και την αγάπη προς τον εαυτό τους. Ο σεβασμός, η φροντίδα και η κατανόηση για τον εαυτό μου δεν μπορούν να διαχωριστούν από την αγάπη, το σεβασμό και την κατανόηση για έναν άλλον άνθρωπο.

Ελπίζουμε να έχει γίνει λίγο πιο σαφές ως τώρα το γεγονός ότι η αγάπη είναι η μόνη υγιής απάντηση στις πάσχουσες σχέσεις μας, τις γεμάτες εγωισμό και ναρκισσισμό. Και το να εφαρμόσουμε την αγάπη στη ζωή μας απαιτεί την εξάσκηση μιας τέχνης ύψιστης μορφής. Αξίζει ωστόσο τον κόπο κι αποτελεί αναγκαιότητα. Κι όπως πολύ όμορφα το θέτει ο Fromm, «Αν πραγματικά αγαπώ έναν άνθρωπο, αγαπώ όλους τους ανθρώπους, αγαπώ τον κόσμο, αγαπώ τη ζωή».